India : 🌊 బ్రహ్మపుత్రపై చైనా ‘సూపర్ డ్యామ్’: భారత్కు పొంచి ఉన్న ‘వాటర్ బాంబ్’ ముప్పు!
ఇది తుపాకులు, మిస్సైళ్లతో చేసే యుద్ధం కాదు.. నీటితో చేసే ‘నిశ్శబ్ద యుద్ధం’. టిబెట్లోని హిమాలయాల మధ్య బ్రహ్మపుత్ర నదిపై చైనా నిర్మిస్తున్న ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద హైడ్రోపవర్ ప్రాజెక్ట్ ఇప్పుడు దక్షిణ ఆసియాలో ప్రకంపనలు సృష్టిస్తోంది. 2025 జూలైలో చైనా ప్రధాని లీ కియాంగ్ అధికారికంగా శంకుస్థాపన చేసిన ఈ ప్రాజెక్ట్, భారత్-చైనాల మధ్య దశాబ్దాల కాలంగా ఉన్న సరిహద్దు వివాదాన్ని ఇప్పుడు ‘వాటర్ వార్’ వైపు మళ్లిస్తోంది.
🏗️ ప్రాజెక్ట్ వివరాలు : ప్రపంచంలోనే నంబర్ వన్!
చైనా ప్రభుత్వం $168 బిలియన్ల (సుమారు ₹14.5 లక్షల కోట్లు) భారీ వ్యయంతో ఈ మెగా ప్రాజెక్ట్ను చేపట్టింది. ఇది ఇప్పటివరకు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్దదైన చైనాలోని ‘త్రీ గోర్జెజ్ డ్యామ్’ కంటే మూడు రెట్లు శక్తివంతమైనది.
- విద్యుత్ సామర్థ్యం : ఏడాదికి 300 బిలియన్ కిలోవాట్ అవర్ల విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేయడం దీని లక్ష్యం (సుమారు 60,000 మెగావాట్లు).
- నిర్మాణ వ్యూహం : టిబెట్లోని నైంగ్చీ ప్రాంతంలో, భారత సరిహద్దుకు కేవలం 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఈ ప్రాజెక్ట్ కేంద్రీకృతమై ఉంది. ఇందులో మొత్తం 5 భారీ డ్యామ్లు ఉండనున్నాయి.
- కాలపరిమితి : 2030-2033 నాటికి ఈ ప్రాజెక్ట్ను పూర్తి చేయాలని చైనా లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
💣 ‘టికింగ్ వాటర్ బాంబ్’ అని ఎందుకు అంటున్నారు?
అరుణాచల్ ప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి పెమా ఖండూ ఈ ప్రాజెక్ట్ను “టికింగ్ వాటర్ బాంబ్” గా అభివర్ణించారు. దీని వెనుక ఉన్న ప్రధాన భయాలు ఇవే:
కృత్రిమ వరదలు & కరువు : నది ఎగువ భాగం చైనా చేతుల్లో ఉండటంతో, యుద్ధం వంటి ఉద్రిక్త పరిస్థితుల్లో చైనా ఒక్కసారిగా నీటిని విడుదల చేస్తే అస్సాం, అరుణాచల్ లోయలు కొట్టుకుపోతాయి. ఒకవేళ నీటిని మళ్లిస్తే, ఈశాన్య భారతం ఎడారిగా మారుతుంది.
భూకంపాల ముప్పు : ఈ ప్రాంతం అత్యంత సున్నితమైన సీస్మిక్ జోన్-5 లో ఉంది. ఇక్కడ ఒక చిన్న ప్రకృతి విపత్తు సంభవించినా, డ్యామ్ దెబ్బతింటే దాని పర్యవసానాలు దిగువనున్న భారత్, బంగ్లాదేశ్లపై సునామీ కంటే దారుణంగా ఉంటాయి.
పర్యావరణ విధ్వంసం : నది వెంట వచ్చే సారవంతమైన మేట (Silt) ఆగిపోవడం వల్ల వ్యవసాయం దెబ్బతింటుంది. గంగా డాల్ఫిన్లు వంటి అరుదైన జీవజాతులు అంతరించిపోయే ప్రమాదం ఉంది.
🛡️ భారత్ వ్యూహం : ‘అప్పర్ సియాంగ్’ ప్రాజెక్ట్తో కౌంటర్
చైనా కుతంత్రాలను అడ్డుకోవడానికి భారత్ కూడా తన ‘జల వ్యూహాన్ని’ పదును పెట్టింది.
11,000 MW మెగా ప్రాజెక్ట్ : అరుణాచల్ ప్రదేశ్లోని సియాంగ్ నదిపై (బ్రహ్మపుత్రకు భారత్లో పేరు) సుమారు 11,000 మెగావాట్ల విద్యుత్ ప్రాజెక్ట్ను భారత్ వేగవంతం చేసింది.
వాటర్ స్టోరేజ్: ఈ ప్రాజెక్ట్ ద్వారా చైనా వదిలే అదనపు నీటిని నిల్వ చేసేలా 9 బిలియన్ క్యూబిక్ మీటర్ల కెపాసిటీ గల రిజర్వాయర్ను నిర్మిస్తోంది. దీనివల్ల చైనా సృష్టించే కృత్రిమ వరదల నుంచి దేశాన్ని రక్షించుకోవచ్చు.
అంతర్జాతీయ హక్కులు : అంతర్జాతీయ చట్టాల ప్రకారం, నది నీటిని ముందుగా వినియోగంలోకి తెచ్చుకున్న దేశానికే (Prior Appropriation) ఆ నదిపై ఎక్కువ హక్కులు ఉంటాయి. ఆ క్రెడిట్ దక్కించుకోవడానికి భారత్ ప్రయత్నిస్తోంది.
JOIN FOR REGULAR UPDATES
