Aravalli Mountains : ప్రమాదంలో ఆరావళి పర్వతాలు.. అభివృద్ధి పేరుతో ప్రకృతి నాశనమా..?

Aravalli Mountains : ప్రపంచంలోనే అత్యంత పురాతనమైన పర్వత శ్రేణులలో ఒకటైన ఆరావళి (Aravalli Range) ప్రస్తుతం తీవ్ర సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకున్న తాజా నిర్ణయాలు ఈ పర్వత శ్రేణి భవిష్యత్తుపై పెద్ద ప్రశ్నార్థకంగా మారాయి. అక్రమ మైనింగ్‌, మానవ కార్యకలాపాలు ఇప్పటికే నష్టాన్ని కలిగించగా, తాజాగా ప్రతిపాదించిన నిబంధనలు పరిస్థితిని మరింత సంక్లిష్టం చేస్తున్నాయి.

🏛️ కేంద్రం ప్రతిపాదన ఏంటి?

ఆరావళి పర్వతాల భౌగోళిక నిర్వచనాన్ని మార్చే దిశగా కేంద్ర పర్యావరణ మంత్రిత్వ శాఖ సుప్రీంకోర్టుకు ఒక నివేదిక సమర్పించింది.
👉 100 మీటర్ల కంటే తక్కువ ఎత్తు ఉన్న కొండలను ఆరావళి పరిధి నుంచి మినహాయించాలని,
👉 ఆ ప్రాంతాల్లో మైనింగ్‌కు అవకాశం కల్పించాలని ప్రతిపాదించింది.

ఈ నిర్ణయం అమలైతే, ఇప్పటివరకు రక్షితంగా ఉన్న విస్తృత ప్రాంతాలు మైనింగ్ పరిధిలోకి వచ్చే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

⚖️ సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలు

కేంద్ర నివేదికను పరిశీలించిన సుప్రీంకోర్టు—
✔️ సైంటిఫిక్ మ్యాపింగ్ పూర్తయ్యే వరకూ కొత్త మైనింగ్ లీజులు ఇవ్వొద్దని స్పష్టం చేసింది.
అయితే, తుది నిర్ణయం వెలువడే వరకు ఆరావళి భవితవ్యం అనిశ్చితంగానే ఉందని పర్యావరణవేత్తలు అభిప్రాయపడుతున్నారు.

📊 ఎంత ప్రాంతం మైనింగ్ ముప్పులో ఉంది?

ఫారెస్ట్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా (FSI) నివేదిక ప్రకారం—

1. ఆరావళిలో మొత్తం 12,081 కొండలు
2. వీటిలో కేవలం 1,048 కొండలు మాత్రమే 100 మీటర్లకు పైగా ఉన్నాయి

దీని ప్రకారం, కేంద్ర ప్రతిపాదనలు అమలైతే దాదాపు 90 శాతం ఆరావళి ప్రాంతం మైనింగ్ పరిధిలోకి వచ్చే ప్రమాదం ఉందని పర్యావరణ నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

⛏️ ఇప్పటికే జరిగిన నష్టం

1975 నుంచి 2019 మధ్యకాలంలో జరిగిన అక్రమ మైనింగ్ కారణంగా సుమారు 8 శాతం ఆరావళి పర్వతాలు పూర్తిగా నశించాయని అధికారిక అంచనాలు చెబుతున్నాయి. ప్రభుత్వ పర్యవేక్షణ లోపం, మైనింగ్ మాఫియా ప్రభావం ఇందుకు ప్రధాన కారణాలుగా పేర్కొంటున్నారు.

🌍 ఆరావళి ఎందుకు అంత కీలకం?

🌪️ థార్ ఎడారి నుంచి వచ్చే ఇసుక తుఫానులకు అడ్డుకట్ట

🌿 ఢిల్లీ-ఎన్సీఆర్‌కు స్వచ్ఛమైన గాలి అందించే ‘గ్రీన్ లంగ్స్’

💧 భూగర్భ జలాల పెంపు, వరదల నియంత్రణలో కీలక పాత్ర

🦌 వందలాది అరుదైన వృక్ష, జంతు జాతులకు నివాసం

ఆరావళి విధ్వంసమైతే ఢిల్లీ, హర్యానా, రాజస్థాన్ ప్రాంతాలు తీవ్రమైన పర్యావరణ సమస్యలను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

📱 #SaveAravalli ఉద్యమం ఊపందుకుంది

కేంద్ర నిర్ణయాలకు వ్యతిరేకంగా సోషల్ మీడియాలో #SaveAravalli హ్యాష్‌ట్యాగ్‌తో పెద్ద ఎత్తున ఉద్యమం కొనసాగుతోంది.
రాజస్థాన్‌లో ప్రజలు రోడ్లపైకి వచ్చి నిరసనలు చేపడుతున్నారు. విద్యార్థులు, నెటిజన్లు, పర్యావరణవేత్తలు ఈ ఉద్యమానికి మద్దతు తెలుపుతున్నారు.

🗣️ విపక్షాల విమర్శలు

కాంగ్రెస్ అగ్రనేత సోనియా గాంధీతో పాటు పలు విపక్ష పార్టీలు కేంద్ర ప్రభుత్వ నిర్ణయాలను తీవ్రంగా తప్పుబడుతున్నాయి.
“అభివృద్ధి పేరుతో ప్రకృతి విధ్వంసం దేశ భవిష్యత్తుకు ప్రమాదం” అని విమర్శలు చేస్తున్నారు.